دومین رویداد رعنا، روز دوشنبه ۸ دیماه، با تمرکز بر نوآوری اجتماعی در حوزه سلامت و رفع سوءتغذیه، در شبستان مصلای امام خمینی (ره) برگزار شد؛ جایی که مدیران علمی، فناوری و اجتماعی کشور در کنار گروههای جهادی، نهادهای مردمی و دانشبنیانها گرد هم آمده بودند تا درباره «محرومیتزدایی مسئلهمحور» با زبان علم و دغدغه مردم گفتوگو کنند.
به گزارش دنیای برند؛ در این رویداد که به همت بنیاد برکت و با حمایت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برگزار شد، پلتفرم نوآوری اجتماعی رعنا نه فقط به نمایش درآمد، بلکه مورد تحلیل و تجزیه سخنرانان حاضر قرار گرفت.
محمد امیر معبودی، دبیر رویداد رعنا: از تجربه شخصی تا طراحی یک پلتفرم
محمد امیر معبودی، دبیر رویداد، سخنرانیاش را با روایتی شخصی آغاز کرد. داستانی از آسیبدیدگی دستش در یک سانحه که اگر کمی دورتر از شهر یا در مرکز درمانی ضعیفتری رقم میخورد، به قطع عضو میانجامید.
او گفت:
«اگر درمان مناسب و بهموقع در دسترسم نبود، شاید امروز این دست همراه من نبود. همین تجربه شد آغاز دغدغهای بزرگتر؛ اینکه چطور خدمات اولیه درمانی برای همه مردم، در هر جای کشور، بهموقع و برابر فراهم شود.»
معبودی در ادامه با معرفی پلتفرم “رعنا” گفت که این سامانه اجتماعی، بر چهار پایه استوار است: مسئله، راهحل، نهاد اجرایی مردمی و نهاد پشتیبان. او تأکید کرد که رعنا بهدنبال «حل مسئله» است، نه صرفاً ارائه خدمات؛ آنهم با مشارکت مردم و بهرهگیری از ظرفیت فناوران و خیرین.
او خبر داد که در حال حاضر دو محور اصلی فعالیت رعنا، بحران آب و سلامت (بهویژه سوءتغذیه) است و در مراحل بعدی، آموزش و مسکن نیز در دستور کار قرار میگیرند.
دکتر مصطفی قانعی: سرنوشت محرومان با علم گره زده شود، نه با دلسوزی مقطعی
دکتر مصطفی قانعی، دبیر ستاد توسعه زیستفناوری معاونت علمی ریاست جمهوری، با لحنی جدیتر، رویداد رعنا را فرصتی برای آغاز «اقتصاد مسئلهمحور» دانست و گفت:
«ما به جای دلسوزی مقطعی، باید مسئلههای واقعی مردم را با ابزار اقتصاد و فناوری حل کنیم. اگر بتوانیم مدل موفقی بسازیم که در یک منطقه محروم خلق ثروت بومی اتفاق بیفتد، میشود این الگو را تکثیر کرد.»
وی در همین زمینه تأکید کرد که برای رفع محرومیت، باید «مزیتهای طبیعی هر منطقه» را بررسی و روی آنها تمرکز کرد. او مثالی زد از مناطق ساحلی جنوب کشور و گفت:
«اگر مردم کناره خلیج فارس یا دریای عمان هنوز با فقر دستوپنجه نرم میکنند، راهش طرحهای کمهزینه نیست؛ باید بروند سراغ اقتصاد دریا. اگر جلبک داریم، آرتنیا داریم، پتانسیل پرورش ماهی داریم، پس چرا مردمش محروم باشند؟»
قانعی همچنین تصریح کرد که طرحهای دانشبنیان در مناطق محروم باید سهامدار مردمی داشته باشند، نه اینکه نیروی متخصص بیاید سود ببرد و ساکنان منطقه صرفاً کارگر بمانند.
دکتر سید امیر خاکدامن: رعنا یک قرارگاه دائمی است، نه یک رویداد مناسبتی
سومین سخنران رویداد، دکتر سید امیر خاکدامن، مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت بود. او با اشاره به تجربه ۱۰ سالهاش در حوزه نوآوری و فناوری گفت:
«در کشور ما بیش از ۱۰ هزار شرکت دانشبنیان شکل گرفتهاند ولی اگر این ظرفیتها به مسائل واقعی جامعه وصل نشوند، اثربخش نخواهند بود.»
او گفت رعنا آمده تا «قرارگاهی دائمی» برای اتصال ایدههای نوآورانه به مسائل اجتماعی باشد، بهویژه در حوزهای مثل سلامت، آموزش، انرژی، آب و مسکن، که هنوز نابرابریهای زیادی وجود دارد.
خاکدامن ادامه داد:
«ما در این پلتفرم، ابتدا ایده جمع میکنیم، سپس کمک میکنیم به ساخت نمونه اولیه، آزمایش، رفع باگ و بالاخره اجرا. این اتفاق، نیاز به همافزایی تمام بازیگران اکوسیستم دارد؛ از دانشبنیانها تا مردم محلی، از بنیادها تا نهادهای حمایتی.»
از ناباروری تا عدالت سلامت؛ وقتی مسئله دقیق باشد، فناوری هدف میگیرد
در کنار سخنرانیها، چهار میز تخصصی در حاشیه رویداد به معرفی طرحهای قابلاجرا پرداختند که هر یک حول یک مسئله واقعی طراحی شده بود:
- میز ناباروری “پرتو”: واکنشی به هزینههای بالای درمان ناباروری و نبود زیرساخت مناسب در مناطق کمبرخوردار.
- میز “۱۰۰۰ روز مراقبت مادری”: طرحی برای تأمین سلامت مادر و کودک از بارداری تا دو سالگی فرزند، بر پایه تغذیه صحیح، غربالگری و آموزش.
- میز عدالت سلامت: بررسی روشهای طراحی نظام منصفانه دسترسی به خدمات درمانی، بهویژه در مناطق محروم.
- میز آسیبهای اجتماعی: مدلی برای ورود نهادهای مردمی به موضوعاتی چون اعتیاد، کودک کار و ترک تحصیل.
آنچه رعنا را از بسیاری از رویدادهای مشابه متمایز میکند، «دغدغهمندی عمیق» و تلاش برای طراحی مدلی پایدار از پیوند میان مردم، علم و سرمایه اجتماعی است. این رویداد سعی کرده به جای برگزاری صرف، مسیر ساختن الگو را آغاز کند. الگویی که اگر درست پشتیبانی شود، میتواند پایدارتر از بسیاری از طرحهای خیریهای و حمایتی باقی بماند، چون همزمان مسئله مردم، راهحل علمی، اجرای میدانی و منبع مالی را با هم مینشاند پای یک میز.

دکتر سید امیر خاکدامن: رعنا یک قرارگاه دائمی است، نه یک رویداد مناسبتی