بر اساس گزارش تازه کمیسیون فدرال تجارت آمریکا (FTC)، مصرف‌کنندگان آمریکایی در سال ۲۰۲۵ بیش از ۲.۱ میلیارد دلار بر اثر کلاهبرداری‌های مرتبط با شبکه‌های اجتماعی از دست داده‌اند؛ رقمی که به گفته این نهاد، نسبت به چند سال گذشته هشت برابر شده و شبکه‌های اجتماعی را به پرهزینه‌ترین کانال برای تماس کلاهبرداران با مردم تبدیل کرده است.
به گزارش دنیای برند؛ کمیسیون فدرال تجارت آمریکا (FTC) در گزارش جدید خود اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵، مجموع خسارت مصرف‌کنندگان آمریکایی از کلاهبرداری‌های انجام‌شده از طریق شبکه‌های اجتماعی به بیش از ۲.۱ میلیارد دلار رسیده است. این نهاد می‌گوید زیان‌های ناشی از این نوع کلاهبرداری‌ها نسبت به سال‌های قبل هشت برابر شده و شبکه‌های اجتماعی اکنون بیش از هر روش دیگری برای تماس کلاهبرداران با قربانیان، خسارت مالی ایجاد می‌کنند.
سهم شبکه‌های اجتماعی از کل کلاهبرداری‌ها
طبق داده‌های FTC، نزدیک به ۳۰ درصد افرادی که گزارش داده‌اند پولی را در اثر کلاهبرداری از دست داده‌اند، گفته‌اند که ماجرا از یک شبکه اجتماعی شروع شده است.
در این میان:
- فیس‌بوک بیشترین سهم را در آغاز این کلاهبرداری‌ها داشته است.
- واتس‌اپ و اینستاگرام در رتبه‌های دوم و سوم قرار گرفته‌اند.
FTC گزارش می‌دهد مردم به‌تنهایی روی فیس‌بوک، بیشتر از کل کلاهبرداری‌های مبتنی بر پیامک و ایمیل ضرر مالی کرده‌اند.
انواع اصلی کلاهبرداری در شبکه‌های اجتماعی
گزارش FTC نشان می‌دهد که کلاهبرداری‌های شبکه‌های اجتماعی شکل‌های مختلفی دارند، اما سه دسته اصلی بیشترین سهم را در زیان‌ها داشته‌اند:
۱. کلاهبرداری‌های خرید آنلاین
بزرگ‌ترین دسته، کلاهبرداری‌های خرید است.
بیش از ۴۰ درصد افرادی که قربانی کلاهبرداری در شبکه‌های اجتماعی شده‌اند، گفته‌اند:
- محصولی را که در یک تبلیغ در شبکه‌های اجتماعی دیده بودند، سفارش داده‌اند؛
- از لباس و لوازم آرایشی گرفته تا قطعات خودرو و حتی توله‌سگ؛
- اما یا کالایی دریافت نکرده‌اند یا کالای بی‌ربط و بی‌کیفیت دریافت کرده‌اند.
بسیاری از این تبلیغات به وب‌سایت‌های ناشناس هدایت می‌کردند و برخی هم کاربران را به سایت‌های جعلی با ظاهر برندهای شناخته‌شده می‌بردند که با وعده تخفیف‌های بزرگ، اطلاعات پرداخت و پول آن‌ها را سرقت می‌کردند.
۲. کلاهبرداری‌های سرمایه‌گذاری
دسته مهم بعدی، طرح‌های سرمایه‌گذاری جعلی است که معمولاً با:
- یک تبلیغ یا پست در شبکه‌های اجتماعی شروع می‌شوند
- با وعده «آموزش سرمایه‌گذاری» یا «سودهای تضمین‌شده» کاربران را جذب می‌کنند
در بسیاری از این پرونده‌ها، کلاهبرداران:
- خود را به‌عنوان مشاور مالی دلسوز معرفی می‌کنند
- یا گروه‌هایی در واتس‌اپ و سایر پیام‌رسان‌ها می‌سازند که پر از نظرها و تجربه‌های ساختگی است
این نوع کلاهبرداری‌ها در مجموع به ۱.۱ میلیارد دلار خسارت منجر شده‌اند.
۳. کلاهبرداری‌های عاشقانه (رومنس)
نوع سوم، کلاهبرداری‌های عاشقانه است.
تقریباً ۶۰ درصد افرادی که در سال ۲۰۲۵ قربانی کلاهبرداری عاشقانه شده‌اند، گفته‌اند که ارتباطشان در یک شبکه اجتماعی شروع شده است.
الگوی معمول چنین پرونده‌هایی:
- کلاهبردار پروفایل قربانی را بررسی می‌کند و پیام‌هایی می‌فرستد که دقیقاً با علایق و وضعیت او هماهنگ است
- پس از جلب اعتماد، یک بحران ساختگی (مثلاً مشکل درمانی، حادثه، بدهی ناگهانی) تعریف می‌کند و درخواست پول می‌کند
- یا به‌صورت غیرمستقیم پیشنهاد سرمایه‌گذاری می‌دهد و قربانی را به یک پلتفرم جعلی سرمایه‌گذاری می‌کشاند
توصیه‌های FTC برای محافظت از کاربران
FTC برای کاهش احتمال گرفتارشدن در این نوع کلاهبرداری‌ها توصیه می‌کند:
- محدود کردن دسترسی به اطلاعات شخصی
- تنظیمات حریم خصوصی شبکه‌های اجتماعی را طوری تنظیم کنید که هر کسی نتواند پست‌ها و لیست دوستان شما را ببیند.
- اعتماد نکردن به پیشنهادهای سرمایه‌گذاری از افراد آنلاین
- هرگز اجازه ندهید فردی که فقط آنلاین می‌شناسید، تصمیم‌های سرمایه‌گذاری شما را هدایت کند.
- بررسی دقیق فروشنده و محصول قبل از خرید
- نام فروشگاه یا سایت را در اینترنت جست‌وجو کنید و آن را همراه با واژه‌های «کلاهبرداری» یا «شکایت» سرچ کنید.
- اگر سایت ناشناس است، آدرس، شماره تماس، نظرات واقعی کاربران و سیاست بازگشت کالا را بررسی کنید.
FTC تأکید می‌کند که گزارش‌کردن این کلاهبرداری‌ها، حتی اگر مبلغ اندکی از دست رفته باشد، به آن‌ها کمک می‌کند تا روندها را شناسایی کنند و هشدارهای به‌موقع‌تری برای عموم مردم منتشر کنند.
