در دل زرندیه، جایی که پستهکاران یکسال تمام میان گرمای طاقتفرسا، خشکسالی و خاموشیهای بیوقفه برای حفظ «برند ارگانیک پسته» میجنگند، محصولی که باید ارزآور و نجاتبخش باشد، در آستانه درهای بسته صادرات گرفتار شده است. از نابودی بخشی از محصول بهدلیل قطع برق تا سختگیریهای ارزی و استانداردهای اروپایی، همه دستبهدست هم دادهاند تا زحمت یکسال کشاورزان نهتنها کمرنگ شود، بلکه آینده این برند ارزشمند نیز در معرض تهدید قرار گیرد.
به گزارش دنیای برند، محمود بارانی اظهار کرد: تولید پسته در شهرستان زرندیه به عنوان قطب اصلی تولید این محصول در استان، در سالهای اخیر با چالشهای متعددی از جمله قطعی برق، گرمای شدید، خشکسالی و تحریمهای صادراتی مواجه بوده و امسال نیز با کاهش ۵۰ درصدی مواجه بود.
وی ضمن اشاره به میانگین برداشت دو تن در هکتار و سهم ۸۰ درصدی زرندیه از تولید پسته استان، تأکید کرد: خاموشیهای مکرر برق منجر به نابودی ۲۰ تا ۴۰ هزار تن پسته در سطح کشور شده و مشکلات ارزی و پروتکلهای اروپایی، بازارهای صادراتی را تنگ کرده است که بر این اساس، ضرورت حمایت از پایانه صادراتی بخش خصوصی و مکانیزاسیون برای حفظ برند ارگانیک پسته زرندیه وجود دارد.
بارانی افزود: پسته زرندیه به دلیل بکارگیری روشهای ارگانیک کشت، با اقبال بالایی از سوی مشتریان اروپایی مواجه است و برای نزدیک به چهار هزار نفر در منطقه سلطان احمدلو فرصت شغلی مستقیم ایجاد کرده است. این محصول استراتژیک، نقش کلیدی در ارزآوری و رونق اقتصادی منطقه ایفا میکند.
گرما و خشکسالی؛ کاهش کیفیت و عملکرد
رئیس تعاونی تولیدکنندگان پسته استان مرکزی، گرمای شدید و خشکسالی را عامل مشکل ساز دیگر دانست و گفت: امسال زرندیه یکی از سختترین سالها از نظر شرایط آبوهوایی را سپری کرد. درختان پسته به دلیل بارگیری، نیاز به آبیاری منظم دارند و وقفه در آبرسانی، عملیات بارگیری و مغزگیری را مختل میکند. این عوامل نه تنها عملکرد را کاهش میدهد، بلکه کیفیت محصول را تحت تأثیر قرار میدهد و پتانسیل ارگانیک بودن پسته زرندیه را تهدید میکند.
بارانی، در ادامه با اشاره به راه اندازی پایانه صادراتی پسته در زرندیه گفت: ساخت پایانه پسته زرندیه از سال ۱۳۸۶ در ۱۷ هکتار زمین در کیلومتر ۵۵ اتوبان تهران-ساوه آغاز شد و فاز اول آن با سرمایهگذاری ۴۰۰ میلیارد ریالی پستهکاران، همزمان با فصل برداشت فعال شده است.
وی افزود: این پایانه شامل بخشهای پوستکن، پوکگیر، شستوشو، نمگیر، گوگیر، نوار تست، خشککن، درجهبندی و بستهبندی است. پسته بلافاصله پس از برداشت به اینجا منتقل میشود و پس از جداسازی پوست، شستوشو و خشک کردن، آماده صادرات میشود.
بارانی این پروژه را نخستین پایانه صادراتی پسته بخش خصوصی کشور نامید و گفت: فعالیت این پایانه به حفظ کیفیت و تسریع صادرات کمک شایانی میکند.
چالشهای صادراتی؛ تحریمها، کرونا و تعهدات ارزی و…
رئیس تعاونی تولیدکنندگان پسته استان مرکزی مشکلات صادرات را یکی از بزرگترین دغدغهها برشمرد و گفت: پسته زرندیه عمدتاً صادراتی است و ۸۰ درصد محصول تولیدی، قابلیت ورود به بازارهای جهانی را دارد، اما تحریمها و شیوع کرونا، بازارهای داخلی و خارجی را بر روی ما بست.
وی به سال ۱۳۹۹ اشاره کرد و گفت: در آن سال، هیچ صادراتی انجام نشد و محصول در انبارها ماند تا کیفیت خود را از دست بدهد، انتظار فروش در شب عید چینیها و کریسمس اروپاییها نیز بر باد رفت. امروز هم تعهدات ارزی با نرخ نیمایی، ارزشگذاری بالای گمرکی و تغییرات پروتکلهای اتحادیه اروپا(مانند استانداردهای کیفیت و آفتکشی) چالشهای جدی در حوزه صادرات پسته ایجاد کرده است.
بارانی تأکید کرد: کاهش کیفیت محصول به دلیل تغییر نامطلوب شرایط آبوهوایی و ورود غیرحرفهای برخی محصولات بی کیفیت به حوزه صادرات، عرصه بازارهای صادراتی را بر تولیدکنندگان و صادرکنندگان تنگ کرده و اتحادیه اروپا پروتکلهای سختگیرانهای اعمال کرده که ما را از رقبا عقب میاندازد. اگر این مشکلات حل نشود، برند ارگانیک پسته زرندیه در خطر است و صادرات این محصول در سطح کشور، کمتر از انتظار خواهد بود.
راهکارها؛ مکانیزاسیون، حمایت دولتی و تثبیت قوانین
بارانی درخصوص راهکارهای عملی رفع این مشکلات گفت: توسعه مکانیزاسیون با جایگزینی روشهای سنتی با ماشینآلات مدرن برای کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری، حمایت از آبیاری نوین با تضمین تامین برق برای سیستمهای قطرهای و تیپی، اصلاح سیاستهای صادراتی با حذف تعهدات ارزی دستوری، کاهش ارزشگذاری گمرکی و تسهیل پروتکلهای بینالمللی و سرمایهگذاری در حوزه تحقیق در راستای توسعه ارقام مقاوم به خشکی و آفات برای حفظ کیفیت ارگانیک، از جمله راهکارهای پیشنهادی است.
وی گفت: پسته زرندیه طلای سبز منطقه است؛ با حمایت دولت و رفع موانع، میتوانیم جایگاه صادراتی خود را تقویت کنیم و وابستگی به نفت را کاهش دهیم.
منبع: ایسنا
