بامداد دوشنبه، اختلالی گسترده در زیرساختهای برند آمازون وب سرویسز (AWS) موجب توقف یا کندی عملکرد چندین سرویس مطرح جهانی از جمله فورتنایت، الکسا، اسنپچت، ChatGPT، Epic Games Store و Canva شد. مرکز کنترل AWS اعلام کرده که ناحیهٔ US‑EAST‑۱ با «مشکلات عملیاتی» روبهروست، هرچند پیامد این نقص در ساعات اولیه به نقاط دیگری از جهان نیز سرایت کرده است.
به گزارش دنیای برند، از ساعت ۳:۱۱ بامداد بهوقت شرق آمریکا، زیرساخت اصلی منطقهی شرقی آمازون (یواِسایست–۱) دچار اشکال فنی شد و میلیونها کاربر در سراسر دنیا با خطای سرور و قطع دسترسی مواجه شدند. این ناحیه، حیاتیترین مرکز دادهی برند آمازون در قارهٔ آمریکا محسوب میشود و بیش از نیمی از خدمات ابری پرکاربرد جهانی بر پایهی آن اجرا میشوند.
در اطلاعیهی اولیهٔ شرکت آمده بود:
«تیمهای فنی ما بهصورت کامل درگیر بررسی و مهار مشکل هستند. تلاش میکنیم علت ریشهای را شناسایی و در سریعترین زمان، عملکرد سرویسها را عادی کنیم.»
طی دقایق نخست، گزارشهای کاربران در شبکههای اجتماعی نشان داد که دستیار هوشمند الکسا قادر به پاسخگویی نیست، بازی آنلاین فورتنایت خطای ورود میدهد، و اپلیکیشنهایی چون اسنپچت، پریپلکسی، کنوا و اپ مکدونالدز از کار افتادهاند.
حتی برخی سرویسهای درون ایران نیز که از زیرساخت ابری آمازون برای CDN و ذخیرهی داده استفاده میکنند، با کندی موقت و خطای ارتباطی روبهرو شدند.
آرویند سرینیواس، مدیرعامل پلتفرم هوش مصنوعی پریپلکسی، در حساب رسمی خود نوشت:
«پریپلکسی هماکنون از دسترس خارج است. ریشهی مشکل از سوی اِیدَبلیواِس است و ما در حال همکاری مستقیم با تیم آمازون هستیم.»
همزمان، حساب رسمی وضعیت فورتنایت اعلام کرد:
«اختلال گسترده در زیرساخت اینترنت، ورود به بازی را برای میلیونها کاربر ناممکن کرده. در حال بررسی علت هستیم.»
در ساعت ۵:۲۷ بامداد، آمازون از «نشانههای بازیابی قابل توجه» خبر داد و اعلام کرد که بیشتر درخواستها به حالت عادی بازگشتهاند، با این وجود، همچنان «صفی از درخواستهای معوق» در حال پردازش است. نسخهی تازهتر اطلاعیه—منتشرشده در ساعت ۶:۳۵ بامداد—تأکید داشت که «اکثریت سرویسها به شرایط نرمال بازگشتهاند»، اما بررسیها برای یافتن علت دقیق ادامه دارد.
در سالهای گذشته نیز منطقهی شرقی اِیدَبلیواِس سه بار (در سالهای ۲۰۲۰، ۲۰۲۱ و ۲۰۲۳) شاهد قطعی مشابه بوده است؛ رخدادهایی که هربار بخش قابل توجهی از اینترنت جهانی را برای مدت چند ساعت از کار انداخت.
کارشناسان فناوری معتقدند این حادثه نشاندهندهی تمرکز بیشازحد خدمات جهانی در دست چند مرکز دادهی محدود است؛ مسألهای که خطر «نقطه شکست واحد» را برای کسبوکارهای متکی بر فضای ابری افزایش میدهد. بهگفتهٔ یکی از تحلیلگران امنیت سایبری:
«وقتی ابر اصلی زمین بخورد، همهٔ جهان دیجیتال باران میگیرد!»
اگرچه آمازون هنوز علت دقیق را اعلام نکرده، اما بررسیها به سمت خطا در سامانهٔ توازن شبکه و صف پردازش دادهها هدایت شده است. شرکت وعده داده «مشکل را مستندسازی و گزارش جامعی منتشر کند تا از تکرار آن جلوگیری شود.»
با این حال، حادثهٔ اخیر بار دیگر یادآور شد که حتی غولِ بیرقیب دنیای رایانش ابری نیز مصون از خطا نیست؛ و هر لرزش در زیرساخت آمازون، از بازیها تا شبکههای اجتماعی و حتی سامانههای هوش مصنوعی را به لرزه درمیآورد.
