برند متا بدون کسب اجازه، از نام و تصویر چهرههای محبوبی چون تیلور سوئیفت، اسکارلت جوهانسون، آن هاتاوی و سلنا گومز برای ساخت چتباتهای هوش مصنوعی با محتوای عاشقانه و حتی نامناسب استفاده کرده است؛ اقدامی که موجی از انتقادات و بحثهای حقوقی در حوزه حریم خصوصی و حق بهرهبرداری تجاری از شهرت را برانگیخته است.
به گزارش دنیای برند، «این خودِ من هستم که با تو حرف میزنم.» چتبات روی صفحه نمایش ظاهر میشود، بیآنکه کاربر بداند در پشت این گفتوگوی صمیمانه، هیچ ستاره واقعیای وجود ندارد. برند متا ماههاست مشغول آزمایش چتباتهایی است که با چهره و نام سلبریتیها گفتوگو میکنند، اما بررسیها نشان داده این پروژه، وارد مسیر خطرناکی شده است.
نام و تصویر هنرمندانی چون تیلور سوئیفت، آن هاتاوی، اسکارلت جوهانسون و سلنا گومز بیهیچ مجوزی در قالب آواتارهای دیجیتال روی پلتفرمهای متا ظاهر شدهاند. این چتباتها نهتنها به کاربر پاسخهای شخصی و خودمانی میدهند، بلکه گاهی پا را فراتر گذاشته، پیشنهادهای عاشقانه یا حتی صریح جنسی مطرح میکنند.
یکی از کارکنان بخش هوش مصنوعی مولد متا، خود دستکم سه چتبات از این دست ساخته است؛ دو نسخه «پارودی» از تیلور سوئیفت و یک نمونه از یک راننده مشهور فرمول یک. او حاضر به توضیح نشده، اما دادههای این چتباتها نشان میدهد که میلیونها بار با کاربران تعامل داشتهاند.
در یکی از گفتوگوها، کاربر میپرسد «دوست داری همدیگر را ببینیم؟» و آواتار تیلور سوئیفت مینویسد: «شاید دارم به نوشتن یک داستان عاشقانه درباره تو و یک خواننده موطلایی فکر میکنم… دلت میخواهد؟»
اما آنچه باعث نگرانی دوچندان شده، توانایی این چتباتها در تولید تصاویر فتورئالیستی است. به درخواست برخی کاربران، آواتارها تصاویری مشابه عکسهای خصوصی از سلبریتیها در لباس زیر یا در موقعیتهای تحریکآمیز ایجاد کردهاند. حتی یک مورد شامل تصویرپردازی از بازیگر نوجوان آمریکایی واکر اسکوبل بوده که قوانین داخلی و عمومی را نقض میکند.
اندی استون، سخنگوی برند متا، اعلام کرده که «این نباید اتفاق میافتاد» و مشکل از اجرای ناکافی سیاستهای داخلی بوده است. به گفته او، هرچند استفاده از چهره چهرههای عمومی برای ایجاد آثار پارودی مجاز است، اما تولید محتوای جنسی یا برهنه برخلاف سیاستهای شرکت است.
حقیقت این است که ماجرا از دایره اخلاق فراتر رفته و وارد حوزه حقوقی شده است. مارک لملی، استاد حقوق دانشگاه استنفورد، توضیح میدهد که قانون «حق بهرهبرداری تجاری از شهرت» در کالیفرنیا، استفاده از تصویر یا نام افراد برای منافع اقتصادی را ممنوع کرده مگر آنکه اثر کاملاً جدیدی خلق شود. «اینجا ما شاهد خلق اثر جدید نیستیم، بلکه بازتولید مستقیم هویت سلبریتیهاست.»
واکنشها در صنعت سرگرمی هم تند بوده است. اتحادیه SAG-AFTRA هشدار داده که چنین فناوریهایی میتوانند به ایجاد دلبستگیهای احساسی خطرناک منجر شوند و امنیت بازیگران و خوانندگان را تهدید کنند. تجربه نشان داده برخی مخاطبان افراطی قادر به تشخیص مرز واقعیت و مجاز نیستند.
برند متا، طبق گزارشها، پیش از رسانهای شدن ماجرا، حدود دوجین از این آواتارها را حذف کرده است. اما پرسشهای بزرگتری باقی مانده: چه نظارت و محدودیتی باید بر پروژههای هوش مصنوعی مولد اعمال شود؟ چطور میتوان هم نوآوری را پیش برد و هم حقوق چهرههای مطرح را پاس داشت؟
جالب آنکه متا تنها بازیگر این صحنه نیست. پلتفرم «Grok» متعلق به ایلان ماسک، نیز در مواردی مشابه، تصاویر سلبریتیها را در حالت نیمهعریان تولید کرده است. با این حال، حضور فعال متا در فضای پرریسک چتباتهای مشابهسازیشده، آن را بیش از سایرین در مرکز توجه قرار داده است.
برای متا، این پرونده تنها یک چالش رسانهای نیست. بحران اعتماد شکل گرفته پیرامون برند، میتواند مستقیماً بر موقعیت تجاری و آینده سرمایهگذاریهای آن در حوزه هوش مصنوعی تأثیر بگذارد؛ حوزهای که خود نیازمند مرزهای حقوقی و اخلاقی شفافتر از همیشه است.
منبع: رویترز
